6.29.2013

Res arcanae


     Nuper comperi comentarios periodicos q.t. Humanitas fieri posse euoluere fere integros per Rete Vniuersale inde ab anno primo in quibus in lucem editi fuerunt, id est ab anno 1947, sub ductu auspicioque 'Instituti Studiorum Classicorum' in Vniuersitate Lusitana Conimbrigensi. Et dum fasciculos et symbolas rimabar uarias, non solum unam aut alteram commentationem Latine scriptam, sed etiam carmina Latina nonnulla atque epistulam unam offendi. Infeliciter haec paucissima scripta "Ad nouam Latinitatem" attinentia tantum euulgata fuerunt in duobus fasciculis, scilicet in eis quibus numeri sunt 2 et 3: saeculum quidem uicesimum dimidium uidetur quasi testimonium ultimum istius nouae Latinitatis. 

     Vtcumque res sese habet, ecce uobis, lectores lectricesque beneuolentes saeculi uicesimi primi, carmen quoddam, cuius argumentum studium excitauit meum, utpote quod oppido congruere uideatur moribus socialibus nostrorum temporum hodiernorum, ubi omnia et publica et priuata sub oculos cadunt atque in conspectum omnium.

Ad novam Latinitatem: Humanitas 3 (1950-1951), 407-408:

                                  RES ARCANAE
Parce tegenda loqui; nam sic modo tecta manebunt,
      si nemo omnino conscius alter erit.
Quicquid prodideris tua signa relinquet, ut erro;
      ne serpat, timor est, proditionis opus.
It uulgata fides dominosque adquirit eundo,
      quoque minus tua fit, fit quoque tuta minus;
nam quanto accipiunt plures traduntque uicissim,
       nempe minor tanto tradere cuique pudor.
Nil igitur narres nisi cui sit scire necessum,
       nec, nisi lege pari, narret ut ille petas.
«Res», ais, «arcana est: tibi sit commissa fideli».
       At perit arcanum, prodis et ipse fidem.
Nec coram hospitibus res effutisse tacendas
       credideris laudes accumulare tuas.
Forsitan ore nocens fueris impune; sed ultrix
       laesa diu plectet te, memor umbra, Fides. 

Vniuersitatis Oxoniensis orator publicus

6.23.2013

Vbi sol Caelum aestiua luce reclusit


      Heri epistolium accepi optimum nuntium continens, utpote quo me certiorem faceret numerum participum in proximo Cursu Aestivo Latinitatis Vivae Matritensi mense Augusto exeunte celebraturo, usque ad numerum 80um ascendisse, quem iam certe hunc clausum habetur. Ecce Cursus huius praeconium:
       Cum uideremus multa et diuersa seminaria in Europa et America esse, in quibus Latinitas uiua coleretur, desiderabamus conciuibus Hispanis in propinquo esse Latinum seminarium. Itaque Hispanis aliisque Latinitatem Viuam amantibus Cursum aestiuum quotannis Matriti instituere decreuimus. Quare praebemus: Consilio Scientifico fauente, Consociatione CulturaClasica.com cooperante, Circulo Latino Matritensi et aliis Circulis Latinis Hispaniae adiuuantibus, a situ retiali AcademiaLatina.org incohatum et institutum:


Pergatis legere hic

      Gaudendum quidem est nobis omnibus Latinae linguae amantibus pro successu hoc initiali (speramus quidem fore ut Cursus quoque feliciter ad calcem perueniat) necnon laetandum est mihi, profestrici  scilicet Vniuersitatis Gaditanae proposito fauenti, quod discipuli Gaditani nonnulli atque etiam alii qui apud nos Philologiae Classicae studuerunt et nunc Matriti uersantur, Cursui huic intererunt.


6.20.2013

De natura ac sonitu linguarum


    Abhinc aliquot menses commentationem scripsi insulsam de sermone Latino quem infidelis describebam quasi amasium coram loquela natiua Hispanica et inde locum quendam adiunxi uel potius progymnasma ab Iacobo Pontano elucubratum, quod de discrimine inter linguas diuersas agebatur atque de praecellentia linguae Latinae:
 Dulcis est Gallica? dulcior Latīna. Virīlis est Hispānica? uirilior Latīna. Tenera quōdammodō Italica? tenerior Latīna. Grauissima putātur Germānica, numerōsa Hebraea? haec quoque in Latīnā cumulātē reperiuntur. et quia Graecae partus ac fīlia est,quis negābit eam māternīs dōtātam laudibus? quis herēditātem pulcherrimam atque amplissimam ipsī relīctam ībit īnfitiās?
     Tunc mirabar uerba Pontaniana, quoniam, si de ceteris linguis ex haud parua parte ei adsentiri poteram (praesertim de dulcedine Gallicae et de teneritate Italicae et de grauitate Germanicae; de numerositate  autem Hebraicae mihi ignota sententiam proferre nequebam; et quid ipse dixisset de Anglica lingua, scire mihi placuisset), de uirilitate Hispanici sermoni neque audiuisse neque legisse umquam mihi confitendum erat, nam uidelicet mihi feminae sermo natiuus isque lepidis sonis Baeticis modulatus 'uirilis' minime sonat, id est 'masculinus', si bene intellexi quid significet adiectiuum q.e. "uirilis". Sed ego Hispana testis haud optima sum ad resoluendam hanc litem de natura sonituque loquelae nostratis. 

          At ecce uenit ad adminiculum mihi ferendum periucundissimum opusculum a Michaele illo ab Albrecht scriptum, cuius paucas abhinc hebdomades mentionem feci. Etenim simia illa quae partes agit primas in bellissima fabula, postquam natura humana relicta in Vrbe Aeterna cecidit uerba intelligens nulla Latine tantum loquens, quodam in loco sodalibus comitata uirum quendam offendit summae comitatis, galericulum gerentem, in quo scripta erat haec uox: GUIDA. Qui simulatque intellexit sodales Italicos cum simia colloqui uelle, summa cum grauitate ei assurrexit atque huiuscemodi egit ante simiam diuersis linguis utens:
    [...] vultuque in tot rugas composito, ut canis Molossi similis esset, nullo labrorum motu nescio quid sive murmuravit sive elatravit, cuius ultimarum syllabarum sonus, quas solas omnium dinoscere potui, hic fere fuit: "English".
    Ad quae cum nihil responderem, vultum statim mutavit: Nam micantibus oculis, labris in modum rostri prolatis, voce galli cantum imitatus aliquid elegantioris notae enuntiavit, cuius ultimi soni fuerunt: "français".
   Ad quae me denuo nihil respondente statim vultum composuit alium: Oculi fuere sive poetae sive somniantis, vox gravissima, genus pronuntiandi et summae tarditatis et diligentiae molestissimae, usque eo, ut singularum quoque litterarum sim memor: Sprechen Sie deutsch?
     Hac quoque spe perdita staturam gravitatemque militarem imitatus severissimis me oculis aspexit et dicendi facutalte imperatoria usus incredibili quadam celeritate terribilem stridorem emisit, cuius ultimas tantum syllabas memini: español.
        Dulci elegantiā Galli cantūs et grauissima diligentia Germanicae pronuntiationis confirmata necnon aenigmate sonitūs Anglorum peculiaris enodato, simia simile iudicium Pontani retulit de lingua Hispanica. At nunc melius intelligo quid sibi uelit adiectiuum q.e. 'uirilis': nempe grauis, militaris, seuerus, imperatorius, non autem tardus, sed celer atque stridens. Itane reapse sonamus omnes Hispanice loquentes? Difficilius quidem mihi est assensu, maxime cum cogitarem de homunculis nostratibus politicis et praesertim de Mariano nostro Praeside Plasmatis perpusillo.


6.16.2013

'Regnum salis'


     Aurum candidum e salifodina uetustissima orbis terrarum fossum, scilicet ex oppido Austriaco 'Hallstatt' nuncupato, Museum Archeologicum Lucentinum (Marq) uisitat ad exhibenda CCL mirabilia usque ad diem VII mensis Ianuarii a. MMXIV.  

Historia oppidi nomine Hallstatt per VII annos



Regnum Salis: Lucentum: terra atque mare salis per MARQ.

     Dum pelliculam spectabam hanc supra appositam, meam in mentem uenerunt non solum imagines recentissimae itineris breuis ad oppidum Gaditanum Baelonis Claudiae quod die Veneris superiore feci una cum magistris discipulisque cuiusdam Lycei oppidani:

Cetariae Baelonis Claudiae: ex propinquo Africae montes prospiciuntur

sed etiam uerba cuiusdam humanistae Hispani, qui de sale commentarios diffusos exarauit saeculo decimo sexto. Ecce id quod ipse scripsit de monopolio regio salis (5:45):
Quae tam eximia ac plus quam aurea uis salis aliaeque praecellentes eius uirtutes et facultates satis notae principibus effecerunt ut uectigalia siue tributa salis eisdem fierent prae ceteris longe chariora. Quinimmo ab eo summo salis censu, quo fere sal par est auro, sunt qui non ab re sentiant omnes in uniuersum salinas non minus quam auri argentique et aliorum metallorum fodinas ad solos reges iure pertinere, aliis uero ex priuilegio concessas fuisse atque ideo salem inter iura regia, quae iurisperiti uocant regalias annumerant.* Vnde mirandum non est reges publicam salis distributionem (quando id antiquo suo iure faciunt) sibi penitus uendicare atque tam exortas quam exorientes ubiuis salinas aut impedire aut coemere a subditis, ut, illarum paucis ad uenalem distributionem retentis, reliquas aut obstrui aut usu omnino interdici iubeant.
Et de lacu dicto 'de la Mata' (9:55) haec:
Inter quos non est posthabendus uulgatissimus eiusdem salis lacus qui in Valentini regno non procul ab Illicitano sinu situs est sesquimilliari fere a mari distans, inter quem sinum et Carthaginem nouam in Orcelitano agro conspicitur latissimus uulgo dictus de la Mata. Apud quem frequentissimum fit salis emporium extremis usque oris Italiae notissimum. Nam concurrentibus in lacum tam caeli quam fonticulorum aquis dulcibus una cum salsis, quae passim sub lacu scaturiunt, iisdemque aestiuo sole siccatis, tantus concrescit sal, ut non modo a uicinis populis, uerum etiam ab Italis onerariis nauibus exportetur. Quippe Neapolitanis atque uniuersae orae Ligusticae permagno est usui.

Ex oppido Austriaco 'Hallstatt' in Hispaniam uenit sal, aurum candidum aeui praehistorici


     Vtinam mihi liceat exhibitionem hanc Austriacam spectare et Museum Lucentinum uisitare tempore aestiuo, uel saltem antequam ad terras Europae mediterraneas illa redeat. Sed fore difficilius puto, nam alias oras Hispaniae maritimas petamus septentrionales cum mense Augusto tum mense Septembri.

____________________
*Recopilación de las leyes destos reino, Hecha por mandado de la Magestad Catolica del Rey don Felipe Segundo nuestro señor que se ha mandado imprimir, con las leyes que despues de la ultima impression se han publicado, por la Magestad Catolica del Rey don Felipe Quarto el Grande nuestro señor. En Madrid. Por Catalina de Barrio y Andulo. Y Diego Diaz de la Carrera. Año 1640, vol. II: ff. [29v]-30r: «Libro sexto. Titulo treze, De los tesoreres y mineros de oro o plata o cualquier otro metal y pozos de sal y bienes mostrencos y hallados. Ley II: Que los mineros de oro y plata y otros qualesquier metales pertenecen a los Reyes y lo mismo las aguas y pozos de sal. (D. Alonso XI en Alcala, era de 1386...)». Tercera parte de las leyes del reino, Por Catalina del Barrio y Angulo, en Madrid, 1640, p. 64: «Libro nono. Titulo VIII. De las rentas Reales y que ninguno las usurpe. Ley XIX: En que se incorporan en la corona todas las salinas y se quitan los limites dellas y se prohibe que no se haga sal, sino en las salinas incorporadas (Don Felipe Segundo, en Madrid a 10 de Agosto de 1564 años. Por esta ley se alteró en parte la ley 2, tit. 13, lib. VI)».

6.03.2013

Infernum super terram


Deserta Aethiopica c.n. 'Danakil'

       In orbe terrarum quidam locus exstat ardentissimus et immanis isque albo colore tinctus tam candido, ut in linea ea, quae inter aperta et occulta est -hunc circulum Graeci ὁρίζοντα uocant, nostri finitorem esse dixerunt, alii finientem-, fallaces imagines fingantur mentem decipientes quasi delusor speculum. Nam quaedam nebula coniungi uidetur liquefacta cum candore horum harenosorum atque inhospitorum tescorum, cum sensus excitaret ficticios ultra rerum naturam uersantes: quippe illic caelum et terra in conubium dari uidentur atque misceri in unum.
     Inde ab hac inanitate locorum initium capiunt quaedam salis mercatorum agmina pedetemptim sed continuatim  progredientia tamquam laruae per tesca saxea atque rimosa.
         Gens nomine Afar hoc infernum locorum habitat eius salem uitae effodiens per saecula saeculorum.

6.01.2013

Ναί: οperae pretium est


      Nuper accepi ex quodam amico Matritensi fautore magno Latinitatis, tria opuscula, quorum unum legere nudius tertius coepi, cuius titulus est De simia Heidelbergensi, auctore Michaele illo ab Albrecht, de lingua litterisque Latinis optime merito uiro. Libri I initium est hoc:


     Diu multumque dubitavi, mi Attice, facturusne operae pretium essem, si memoriam vitae meae proderem;...


     Verba haec aditialia meis in auribus resonabant similia aliorum quae quondam legeram atque quodam in angulo seruabam memoriae meae, quae proh dolor una cum annis fluxissima euadit. Quaesiui enim in thesauris chartaceis memoriae nostrae communis atque ecce etiam uobis, lectrices beneuolentissimae, lectores candidissimi, hexametricum exordium operis c.t. Ab urbe condita, auctore Tito Liuio:

     Facturusne operae pretium sim si a primordio urbis res populi Romani perscripserim nec satis scio,...

   Quantum arridet, ut alias dixi, antiquos auctores iucunde euoluere quasi echo per modernas fabulas easque elegantissimas. Sed de hac bellissima narratione ficta (ut uerbis utar eisdem quam quidam Gaditanus amicus) 'de beato quodam scriptore qui, ut homines hortaretur ad rerum naturam tuendam, de caelo in terram specie non iam asini, ut in Metamorphosi Apuleii, sed potius simiae descendere constituerit', forsitan alias plura scribam otiosa.

L. Simii Liberatoris Commentarii, quos e codice Sandhusiensi edidit Aridus Grammaticus Heidelbergensis.
Imagenes pinxit Henricus Coloniensis, operis auctore Michaele von Albrecht, anno 2004.